ដំណើរវិវឌ្ឍន៍ ៤ សតវត្សរបស់តារ៉ូត

តារ៉ូត (Tarot) គឺជាបណ្ណបៀមួយឆុតដែលមាន ៧៨ សន្លឹក ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់គោលបំណងផ្សេងៗគ្នាជាច្រើនដូចជា ការទស្សន៍ទាយ ហោរាសាស្រ្ត និងការស្វែងយល់ពីខ្លួនឯង។ នៅក្នុងពិភពសម័យទំនើប តារ៉ូតត្រូវបានគេមើលឃើញជាញឹកញាប់ថាជាឧបករណ៍ដើម្បីស្វែងរកការណែនាំខាងស្មារតី ជួយដោះស្រាយបញ្ហាផ្ទាល់ខ្លួន ឬស្វែងយល់បន្ថែមអំពីចិត្តវិទ្យារបស់មនុស្ស។

តារ៉ូតមានសន្លឹកអាថ៌កំបាំងធំ (Major Arcana) ចំនួន ២២ សន្លឹក និងសន្លឹកអាថ៌កំបាំងតូច (Minor Arcana) ចំនួន ៥៦ សន្លឹក ជាមួយនឹងនិមិត្តសញ្ញា និងអត្ថន័យលាក់កំបាំង ដែលរួមចំណែកបើកទ្វារទៅកាន់ការស្វែងរកសក្តានុពលលាក់កំបាំងនៅក្នុងមនុស្សម្នាក់ៗ។ ហើយនៅក្នុងដំណើរវិវឌ្ឍន៍របស់តារ៉ូត វាបានពង្រីកទៅជាសាលាផ្សេងៗគ្នាដូចជា៖ រ៉ាយឌ័រ-វេត (Rider-Waite), ម៉ាកសីយ (Marseille), តូត (Thoth)។ សាលានីមួយៗមានវិធីសាស្រ្ត និងការបកស្រាយនិមិត្តសញ្ញាផ្ទាល់ខ្លួន ដែលសមស្របសម្រាប់គោលបំណង កម្រិត និងចំណាប់អារម្មណ៍ផ្សេងៗគ្នា។

ប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់តារ៉ូតមានអាយុកាលដ៏យូរលង់ ហើយបានវិវឌ្ឍន៍ឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលផ្សេងៗគ្នាជាច្រើន ចាប់ពីល្បែងបៀររហូតដល់ឧបករណ៍ហោរាសាស្រ្ត និងខាងស្មារតីសម័យទំនើប។ ដើមឡើយ តារ៉ូតមិនមែនជាបណ្ណបៀដែលប្រើសម្រាប់គោលបំណងអាថ៌កំបាំងដូចសព្វថ្ងៃនេះទេ ប៉ុន្តែជាល្បែងបៀរមួយប្រភេទ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាទិដ្ឋភាពសង្ខេបនៃប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់តារ៉ូត៖

ការស្វែងយល់ពីដើមកំណើតដំបូងរបស់តារ៉ូត (សតវត្សទី ១៥)

ដើមកំណើតពិតប្រាកដរបស់តារ៉ូតនៅតែជាអាថ៌កំបាំង។ ប៉ុន្តែទ្រឹស្តីដែលពេញនិយមបំផុតគឺថា តារ៉ូតបានលេចមុខដំបូងនៅទ្វីបអឺរ៉ុបប្រហែលសតវត្សទី ១៥ នៅប្រទេសអ៊ីតាលី ដែលមានភស្តុតាងតាមរយៈការលេចឡើងនៃបណ្ណបៀដ៏ល្បីល្បាញដូចជា Visconti-Sforza (ប្រហែលឆ្នាំ ១៤៥០) និង Sola Busca (១៤៩១)។

នៅត្រឹមឆ្នាំ ១៥១៦ តារ៉ូតត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយថាជា «Tarocchi»។ បណ្ណបៀតារ៉ូតដើមមាន ៤ ឈុតស្រដៀងនឹងបណ្ណបៀសម័យទំនើប (ដំបង ពែង ដាវ និងកាក់) រួមជាមួយបណ្ណបៀពិសេសមួយដែលហៅថា «Triumphs» (ឥឡូវហៅថា «អាថ៌កំបាំងធំ» ឬ Grand Arcana)។ ល្បែង «Tarocchi» ត្រូវបានលេងដោយពួកអភិជនអ៊ីតាលីក្នុងសម័យរ៉ឺនេសង់។

ការវិវឌ្ឍន៍ទៅជាឧបករណ៍នៃវិជ្ជាអាថ៌កំបាំង (សតវត្សទី ១៨)

នៅសតវត្សទី ១៨ តារ៉ូតបានចាប់ផ្តើមត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងវិជ្ជាអាថ៌កំបាំង (occultism)។ លោក អង់តូន កូត ដឺ ហ្គេបេឡាំង (Antoine Court de Gébelin) ជាបព្វជិតជនជាតិបារាំង គឺជាមនុស្សដំបូងគេដែលបានលើកឡើងថា តារ៉ូតមានដើមកំណើតនៅអេហ្ស៊ីបបុរាណ ហើយអាចត្រូវបានប្រើដើម្បីចូលទៅក្នុងចំណេះដឹងអាថ៌កំបាំង។ លោកបានសរសេរអំពីតារ៉ូតនៅក្នុងសៀវភៅរបស់លោក «Le Monde Primitif» (ពិភពលោកបុព្វកាល) ដែលបានបោះពុម្ពនៅឆ្នាំ ១៧៨១ ថា ពាក្យ «Tarot» មកពីពាក្យអេហ្ស៊ីបពីរគឺ «Tar» (មានន័យថា «ផ្លូវ») និង «Ro» (មានន័យថា «ស្តេច») ដែលបញ្ជាក់ថា តារ៉ូតគឺជា «មាគ៌ារបស់ស្តេច» – ជាមធ្យោបាយដើម្បីសម្រេចបាននូវប្រាជ្ញា និងការត្រាស់ដឹង ហើយជឿជាក់ថាសន្លឹកបៀតារ៉ូតមាននិមិត្តសញ្ញាទាក់ទងនឹងប្រាជ្ញាបុរាណ។

លោក ហ្សង់-បាទីស្ត អាលីយ៉ែត (Jean-Baptiste Alliette) (ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា អេតធីឡា – Etteilla) ជាហោរា និងជាអ្នកប្រកាន់វិជ្ជាអាថ៌កំបាំងជនជាតិបារាំង បានដើរតាមគំនិតរបស់លោកហ្គេបេឡាំង ដោយបានបង្កើតបណ្ណបៀតារ៉ូតដំបូងគេដែលត្រូវបានរចនាឡើងជាពិសេសសម្រាប់គោលបំណងហោរាសាស្រ្ត និងការទស្សន៍ទាយ ជាជាងសម្រាប់លេងល្បែង។ លោកគឺជាអ្នកដំបូងគេដែលបានបោះពុម្ពសៀវភៅអំពីការប្រើប្រាស់តារ៉ូតក្នុងហោរាសាស្រ្ត ដែលមានចំណងជើងថា «Manière de se récréer avec le jeu de cartes nommées tarots» (របៀបកម្សាន្តជាមួយល្បែងបៀរឈ្មោះតារ៉ូត) ដែលជាការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំមួយនៅក្នុងរបៀបដែលតារ៉ូតត្រូវបានប្រើប្រាស់។

តារ៉ូតសម័យទំនើប (សតវត្សទី ១៩-២០)

តារ៉ូតបានបន្តវិវឌ្ឍន៍ជាឧបករណ៍ខាងស្មារតីនៅសតវត្សទី ១៩។ សមាគម Hermetic Order of the Golden Dawn គឺជាអង្គការអាថ៌កំបាំងមួយដែលមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើការបកស្រាយតារ៉ូតសម័យទំនើប។ សមាជិកនៃសមាគមនេះ ជាពិសេសលោក អាស្ស័រ អេដវឺដ វេត (Arthur Edward Waite) និងលោកស្រី ផាមេលា ខូលមែន ស្មីត (Pamela Colman Smith) បានបង្កើតបណ្ណបៀ Rider-Waite-Smith នៅឆ្នាំ ១៩០៩ ដែលជាបណ្ណបៀតារ៉ូតដ៏ល្បីល្បាញបំផុតនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ បណ្ណបៀនេះเน้นหนักលើរូបភាពនិមិត្តសញ្ញា និងមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើបណ្ណបៀតារ៉ូតជំនាន់ក្រោយៗ។
នៅចុងសតវត្សទី ១៩ និងដើមសតវត្សទី ២០ បណ្ណបៀដែលមាននិមិត្តសញ្ញាខ្ពស់ដូចជា តារ៉ូត ដឺ ម៉ាកសីយ (Tarot de Marseille) និង រ៉ាយឌ័រ-វេត (Rider-Waite) បានលេចចេញមក ដែលជាការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំងក្លាក្នុងរបៀបដែលតារ៉ូតត្រូវបានបង្ហាញ និងបកស្រាយ។

លើសពីនេះទៀត នៅដើមសតវត្សទី ២០ អ្នកប្រកាន់វិជ្ជាអាថ៌កំបាំង លោក អាឡេស្ទ័រ ខ្រូលី (Aleister Crowley) បានបង្កើតបណ្ណបៀ តូត តារ៉ូត (Thoth Tarot) ដែលជាកំណែមួយផ្សេងទៀតរបស់តារ៉ូតផ្អែកលើប្រព័ន្ធទស្សនវិជ្ជា និងអាថ៌កំបាំងរបស់គាត់។ ទោះបីជានៅតែជាចំណងជើងបុរាណមួយក៏ដោយ តូត តារ៉ូត មានផ្ទុកនូវនិមិត្តសញ្ញាអាថ៌កំបាំងនៃ កាបាឡា (Kabbalah) និងហោរាសាស្រ្ត ពីសៀវភៅ «The Book of Thoth» (សៀវភៅតូត) ដែលទាមទារឱ្យមានមូលដ្ឋានចំណេះដឹងជាក់លាក់មួយដើម្បីអាចយល់អត្ថន័យនៃសន្លឹកបៀបានល្អបំផុត។

សតវត្សទី ២០ ដល់បច្ចុប្បន្ន៖ តារ៉ូតក្នុងយុគសម័យថ្មី

នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ និង ១៩៧០ តារ៉ូតបានលេចធ្លោឡើងជាមួយនឹងការកើនឡើងនៃចលនាយុគសម័យថ្មី (New Age movement)។ អ្នកចូលរួមក្នុងចលនានេះបានស្វែងយល់ពីទិដ្ឋភាពនៃភាពខាងវិញ្ញាណ ហោរាសាស្រ្ត និងសមាធិ ហើយតារ៉ូតបានក្លាយជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃប្រព័ន្ធគំនិតនេះ។

ចាប់ពីសតវត្សទី ២០ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន តារ៉ូតបានឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំងក្លា ក្លាយជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ពេញនិយម និងវិវឌ្ឍន៍តាមវិធីជាច្រើនក្នុងសម័យទំនើប។ តារ៉ូតលែងគ្រាន់តែជាឧបករណ៍ទស្សន៍ទាយអាថ៌កំបាំងទៀតហើយ ប៉ុន្តែបានពង្រីកទៅជាមធ្យោបាយនៃការស្វែងយល់ពីខ្លួនឯង ការអភិវឌ្ឍវិចារណញាណ និងការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយវិញ្ញាណ។

នៅសតវត្សទី ២១ តារ៉ូតកាន់តែមានប្រជាប្រិយភាពក្នុងវប្បធម៌ពេញនិយម ដោយលេចមុខក្នុងភាពយន្ត តន្ត្រី និងសិល្បៈ។ បណ្ណបៀតារ៉ូតសម័យទំនើបជាច្រើនត្រូវបានរចនាឡើងជាមួយនឹងរចនាប័ទ្មសិល្បៈចម្រុះ ដោយមានការបំផុសគំនិតពីវប្បធម៌ និមិត្តសញ្ញា និងសិល្បៈសហសម័យ។ ស្ទើរតែគ្រប់ទិដ្ឋភាពនៃជីវិតត្រូវបានបំប្លែងទៅជាប្រធានបទពេញមួយបណ្ណបៀ ឧទាហរណ៍៖ ភាពងងឹត, ហ្គោធិក (Gothic), អេលហ្វ (Elves), សត្វ, រុក្ខជាតិ, ផ្កា, កុមារ, ការរួមភេទ, ស្ថាបត្យកម្ម, ម៉ូដ, សាសនា ។ល។ តារ៉ូតបានក្លាយជាបណ្តើរៗ មិនត្រឹមតែជាឧបករណ៍អាថ៌កំបាំងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាមធ្យោបាយច្នៃប្រឌិតផងដែរ។

ការវិវឌ្ឍន៍របស់តារ៉ូតតាមយុគសម័យ

តារ៉ូតបានឆ្លងកាត់ការវិវឌ្ឍន៍ដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍តាមយុគសម័យ ចាប់ពីសម័យរ៉ឺនេសង់រហូតដល់សម័យទំនើប។ សម័យកាលនីមួយៗបានកត់សម្គាល់នូវការផ្លាស់ប្តូរដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងរបៀបដែលតារ៉ូតត្រូវបានប្រើប្រាស់ និងអត្ថន័យរបស់វា។

តារ៉ូតគឺជាឧបករណ៍ដ៏ស្មុគស្មាញ និងអាចប្រើប្រាស់បានច្រើនយ៉ាង ដោយបានវិវឌ្ឍន៍ពីល្បែងបៀរប្រវត្តិសាស្ត្រទៅជាមធ្យោបាយអាថ៌កំបាំង និងខាងវិញ្ញាណ។ សព្វថ្ងៃនេះ តារ៉ូតមិនត្រឹមតែត្រូវបានកំណត់ចំពោះការទស្សន៍ទាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានក្លាយជាឧបករណ៍សម្រាប់ការស្វែងយល់ពីខ្លួនឯង ការអភិវឌ្ឍវិចារណញាណ និងការស្វែងរកការណែនាំខាងស្មារតីផងដែរ។

តារ៉ូតបានងាកចេញពីគោលលទ្ធិដ៏តឹងរ៉ឹង ដើម្បីក្លាយជាការតភ្ជាប់ខាងវិញ្ញាណដែលអាចបត់បែនបាន សមស្របសម្រាប់តម្រូវការបុគ្គលក្នុងបរិបទផ្សេងៗគ្នាជាច្រើន។ ហើយនាំមកនូវការយល់ដឹងយ៉ាងស៊ីជម្រៅអំពីខ្លួនឯង និងជីវិត ជួយមនុស្សឱ្យចូលទៅដល់ទិដ្ឋភាពលាក់កំបាំងនៃចិត្តគំនិត ទន្ទឹមនឹងនោះក៏ក្លាយជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ពេញនិយម និងជីវិតឌីជីថលសម័យទំនើបផងដែរ។

ជាមួយនឹងភាពបត់បែន និងប្រជាប្រិយភាពដែលកំពុងកើនឡើង តារ៉ូតនឹងបន្តជាឧបករណ៍ដ៏មានប្រយោជន៍ និងបំផុសគំនិត ដោយបម្រើគោលបំណងផ្សេងៗគ្នាជាច្រើននាពេលអនាគត។